सांगली जिल्ह्यात पशुवैद्यकीय अधिकाऱ्यांची ९५ आणि अन्य १५४ अशी एकूण २४९ पदे रिक्त आहेत. कवठेमहांकाळसह ग्रामीण भागात पशुवैद्यकीय सेवांवर ताण; रिक्त पदे भरण्याची शेतकरी-पशुपालकांची मागणी.
सांगली : जिल्ह्यात दुष्काळाच्या झळा तीव्र होत असताना पशुधनाच्या जगण्याचा प्रश्नही गंभीर बनत आहे. चारा आणि पाण्याच्या टंचाईबरोबरच आता जनावरांच्या आरोग्याची काळजी घेण्याचे आव्हान पशुपालकांसमोर उभे राहिले आहे. त्यातच जिल्ह्यातील पशुवैद्यकीय यंत्रणेत मोठ्या प्रमाणावर पदे रिक्त असल्याने जनावरांना वेळेत उपचार मिळण्यात अडचणी निर्माण होत आहेत. पशुवैद्यकीय अधिकाऱ्यांची तब्बल ९५, तर अन्य संवर्गातील १५४ अशी एकूण २४९ पदे रिक्त आहेत. त्यामुळे पशुसंवर्धन विभागाच्या कामकाजावर अतिरिक्त ताण पडत आहे.
रिक्त पदांचा अतिरिक्त कार्यभार इतर अधिकाऱ्यांकडे सोपविण्यात आला आहे. मात्र, एकाच अधिकाऱ्याला अनेक ठिकाणची जबाबदारी सांभाळावी लागत असल्याने त्यांची मोठी धावपळ होत आहे. परिणामी, प्रत्येक गावातील पशुधनापर्यंत वेळेत सेवा पोहोचविणे आव्हानात्मक ठरत आहे. अतिरिक्त कार्यभाराच्या तात्पुरत्या व्यवस्थेवर आणखी किती काळ अवलंबून राहायचे, असा प्रश्न पशुपालक उपस्थित करत आहेत.
पशुवैद्यकीय सेवा म्हणजे केवळ आजारी जनावरांवर उपचार करणे एवढेच मर्यादित काम नाही. जनावरांचे लसीकरण, आरोग्य तपासणी, रोगप्रतिबंधक उपाययोजना, चारा व्यवस्थापन आणि पशुपालकांना आवश्यक मार्गदर्शन अशा अनेक जबाबदाऱ्या या विभागावर आहेत. मात्र, मनुष्यबळाच्या कमतरतेमुळे या सेवांवर मर्यादा येत आहेत.
कवठेमहांकाळ तालुक्यातही मनुष्यबळाचा तुटवडा
कवठेमहांकाळ तालुक्यात तालुका पशुवैद्यकीय चिकित्सालय आणि तालुका पशुसंवर्धन व दुग्धव्यवस्था अधिकारी कार्यालय या दोन विभागांमार्फत पशुसंवर्धनाचे काम चालते. मात्र, दोन्ही विभागांमध्ये मनुष्यबळाची कमतरता जाणवत आहे. तालुका पशुवैद्यकीय चिकित्सालयातील सहायक पशुधन विकास अधिकारी आणि सहायक आयुक्त पशुसंवर्धन ही दोन पदे रिक्त आहेत.
याशिवाय नागज, आगळगाव, कुची, तिसंगी, कोकळे, रंजणी आणि ढालगाव या सात ठिकाणी अधिकारी व शिपाई उपलब्ध नसल्याने पशुवैद्यकीय सेवा पुरविताना अडचणी येत आहेत. ग्रामीण भागातील पशुपालकांना जनावरांच्या उपचारांसाठी प्रतीक्षा करावी लागत असून, वेळेत सेवा मिळण्याबाबत चिंता व्यक्त केली जात आहे.
पशुधनाच्या आरोग्याचा प्रश्न ऐरणीवर
चारा लागवडीला प्रोत्साहन देणे, पशुपालकांना मार्गदर्शन करणे आणि पशुधनाचे आरोग्य जपणे ही पशुसंवर्धन विभागाची महत्त्वाची कामे आहेत. मात्र, पुरेसे अधिकारी आणि कर्मचारीच उपलब्ध नसतील, तर या योजना प्रभावीपणे राबविणार कशा, असा सवाल शेतकरी उपस्थित करत आहेत.
शेतीला पूरक व्यवसाय म्हणून अनेक शेतकरी दुग्धव्यवसाय आणि पशुपालन करतात. अशा परिस्थितीत जनावरांच्या आरोग्याची काळजी घेणारी यंत्रणाच अपुरी पडल्यास शेतकऱ्यांच्या आर्थिक उत्पन्नावरही परिणाम होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे शासनाने रिक्त पदांवर तातडीने अधिकारी आणि कर्मचाऱ्यांच्या नियुक्त्या कराव्यात, अशी मागणी होत आहे.
प्रत्येक तालुक्यात अतिरिक्त कामाचा ताण
अतिरिक्त कार्यभार ही तात्पुरती व्यवस्था असली, तरी ती दीर्घकाळ सुरू राहिल्यास अधिकारी आणि कर्मचाऱ्यांवरील कामाचा ताण वाढणार आहे. एकाच अधिकाऱ्याला अनेक दवाखान्यांचा कारभार सांभाळावा लागत असल्याने नियमित सेवा, आरोग्य तपासणी आणि इतर पशुसंवर्धनविषयक कामांवर परिणाम होऊ शकतो.
जिल्ह्यातील प्रत्येक पशुवैद्यकीय दवाखान्यात आवश्यक अधिकारी व कर्मचारी उपलब्ध करून द्यावेत, रिक्त पदे कायमस्वरूपी भरावीत आणि पशुधनाला वेळेत उपचार मिळतील, अशी व्यवस्था निर्माण करावी, अशी मागणी शेतकरी व पशुपालकांकडून होत आहे.
जिल्ह्यातील रिक्त पदांची स्थिती
- पशुवैद्यकीय दवाखान्यांतील पदे :
- एकूण दवाखाने : १५२
- मंजूर पदे : २४९
- भरलेली पदे : १५४
- रिक्त पदे : ९५
- रिक्त पदांची टक्केवारी : ३८.१५ टक्के
- अन्य संवर्गातील पदे :
- मंजूर पदे : ३९९
- भरलेली पदे : २४५
- रिक्त पदे : १५४
- रिक्त पदांची टक्केवारी : ३८.५९ टक्के
एकूण २४९ पदे रिक्त
जिल्ह्यातील पशुवैद्यकीय यंत्रणेत दोन्ही संवर्गांतील मिळून ६४८ मंजूर पदांपैकी २४९ पदे रिक्त आहेत. म्हणजेच सुमारे ३८ टक्के पदे रिक्त असून, उपलब्ध मनुष्यबळावरच जिल्ह्यातील पशुधनाच्या आरोग्याची जबाबदारी पार पाडली जात आहे. दुष्काळाच्या पार्श्वभूमीवर पशुधन वाचविण्यासाठी पशुवैद्यकीय यंत्रणा सक्षम करण्याची गरज अधोरेखित होत आहे.
(विविध प्रसारमाध्यमांच्या, डिजिटल बातम्यांवर आधारित)