नोकरीत यशस्वी होण्यासाठी केवळ मेहनत पुरेशी नाही, तर कामातील सातत्य, प्रामाणिकपणा, कौशल्यविकास आणि आत्मपरीक्षणही महत्त्वाचे आहे. कंपनीच्या प्रगतीत मोलाचे योगदान देऊन व्यवस्थापनाच्या नजरेत स्वतःचे महत्त्व कसे वाढवावे, जाणून घ्या.
एका खासगी संस्थेतून मास कम्युनिकेशनचा एक वर्षाचा डिप्लोमा पूर्ण केल्यानंतर प्रियाने नोकरीच्या शोधात अनेक लहान-मोठ्या संस्थांचे दरवाजे ठोठावले. मात्र, मोठ्या संस्थांमध्ये काम केल्याचा अनुभव नसल्यामुळे तिला नोकरी मिळवताना अनेक अडचणी येत होत्या. अखेर एका छोट्या मीडिया हाऊसमध्ये तिला सहाय्यक म्हणून काम करण्याची संधी मिळाली.
मास कम्युनिकेशनचे शिक्षण घेतले असले, तरी लेखनाची विशेष आवड नसल्यामुळे सुरुवातीला तिला काम करताना अडचणींचा सामना करावा लागला. मात्र, तिने हार मानली नाही. हळूहळू लेखनाकडे लक्ष केंद्रित केले आणि स्वतःमधील कौशल्ये विकसित करण्यास सुरुवात केली. दोन वर्षांच्या मेहनतीनंतर ती या क्षेत्रात इतकी तरबेज झाली की, कोणत्याही मोठ्या मीडिया संस्थेत तिला सहज नोकरी मिळू शकली असती. परंतु, या काळात तिची त्याच संस्थेत टप्प्याटप्प्याने पदोन्नती होत गेली. मेहनत, कार्यक्षमता आणि कामाप्रती असलेली निष्ठा यांच्या जोरावर तिने संस्थेत स्वतःचे महत्त्व निर्माण केले. आता ती कंपनीसाठी केवळ एक कर्मचारी नव्हती, तर संस्थेच्या प्रगतीतील एक महत्त्वाचा घटक बनली होती. त्यामुळेच तिने ही संस्था सोडून जाऊ नये, असे व्यवस्थापनालाही मनापासून वाटू लागले होते.
कंपनी तुमच्याकडे नेमके कसे पाहते?
तुम्ही एखाद्या संस्थेत नोकरीला सुरुवात करता. काही काळानंतर कामाचा अनुभव वाढतो, जबाबदाऱ्या वाढतात आणि संस्थेच्या कामकाजात तुमचा सहभागही महत्त्वाचा होत जातो. अशा वेळी मनात एक प्रश्न निर्माण होणे स्वाभाविक आहे. आपण कंपनीसाठी सातत्याने मेहनत घेतो, अनेक जबाबदाऱ्या पार पाडतो. आपल्यासारख्या कर्मचाऱ्यांच्या योगदानावरच तर कंपनीची प्रगती अवलंबून असते. मग कंपनी आपल्याकडे नेमके कोणत्या दृष्टिकोनातून पाहत असेल?
काही वेळा असेही वाटते की, आपण कंपनीसाठी घेत असलेल्या मेहनतीच्या तुलनेत आपल्याला मिळणारे वेतन कमी आहे. इतर कंपन्यांमध्ये याच कामासाठी अधिक पगार दिला जात असावा, अशीही भावना मनात निर्माण होते. मग अशा असमाधानामागचे नेमके कारण काय असते?
वास्तविक, यामागचे एक महत्त्वाचे कारण म्हणजे आपण स्वतःकडे केवळ एक कर्मचारी म्हणून पाहत असतो. मात्र, काही काळासाठी स्वतःला व्यवस्थापनाच्या भूमिकेत ठेवून विचार केला, तर या प्रश्नांची उत्तरे अधिक स्पष्टपणे समजू शकतात.
कर्मचारी हाच कंपनीच्या प्रगतीचा खरा आधार!
हे निर्विवाद सत्य आहे की, कोणत्याही संस्थेचा कणा म्हणजे तिचे कर्मचारी. एखादी संस्था उभी करण्यापासून ते तिचा विस्तार करण्यापर्यंत आणि छोट्या संस्थेचे मोठ्या उद्योगसमूहात रूपांतर करण्यापर्यंत कर्मचाऱ्यांचे योगदान अत्यंत मोलाचे असते. त्यांची मेहनत, प्रामाणिकपणा, कौशल्ये, कल्पकता आणि कामाप्रती असलेली निष्ठा यांच्याच बळावर संस्था प्रगतीची शिखरे गाठत असते.
मात्र, संस्थेत अनेक कर्मचारी काम करत असले, तरी प्रत्येकाचा संस्थेच्या प्रगतीतील वाटा सारखा नसतो. आपल्या विचारांनी, काम करण्याच्या पद्धतीने आणि कामातून मिळवलेल्या परिणामांनी संस्थेच्या कामगिरीत सकारात्मक भर घालणारा कर्मचारी व्यवस्थापनाच्या नजरेत हळूहळू वेगळे स्थान निर्माण करतो.
सुरुवातीला त्याच्या कामाची दखल घेतली जाईलच असे नाही. परंतु, कामातील सातत्य, जबाबदारी स्वीकारण्याची तयारी आणि अपेक्षेपेक्षा चांगले परिणाम देण्याची क्षमता यांमुळे कालांतराने व्यवस्थापनाला त्याचे महत्त्व लक्षात येते. एकदा का त्याच्या गुणवत्तेची आणि कार्यक्षमतेची जाणीव झाली की, कंपनीचा त्याच्याकडे पाहण्याचा दृष्टिकोन बदलतो. त्याच्याकडून अधिक चांगल्या कामाची आणि मोठ्या जबाबदाऱ्या पार पाडण्याची अपेक्षा केली जाऊ लागते.
हेदेखील वाचा : प्रेम म्हणजे केवळ भावना नाही, तर ती एक कलाही आहे! जाणून घ्या खऱ्या प्रेमाचा अर्थ
कंपनीच्या अपेक्षा वाढणे म्हणजे तुमचे महत्त्व वाढणे!
जेव्हा एखादी कंपनी तुमच्याकडून अधिक अपेक्षा ठेवू लागते, महत्त्वाच्या जबाबदाऱ्या सोपवते आणि निर्णयप्रक्रियेत तुमच्या मताला महत्त्व देते, तेव्हा तुम्ही त्या संस्थेसाठी एक महत्त्वाची संपत्ती (अॅसेट) बनत आहात, असे समजायला हरकत नाही.
त्यामुळे नोकरीत प्रगती करण्यासाठी प्रत्येक वेळी दुसऱ्या कंपनीचा पर्याय शोधण्याचीच गरज असते असे नाही. आपण सध्या ज्या संस्थेत काम करत आहोत, तिथेच आपल्या गुणवत्तेच्या, प्रामाणिकपणाच्या, मेहनतीच्या आणि समर्पणाच्या बळावर स्वतःची वेगळी ओळख निर्माण करता येते. आपल्या कामातून संस्थेला मिळणारे योगदान जितके महत्त्वाचे असेल, तितकेच आपले स्थानही संस्थेत भक्कम होत जाते.
मात्र, यासाठी केवळ एकदा चांगली कामगिरी करून चालत नाही. तुमच्या कामातील सातत्य हीच तुमची खरी ताकद असते. एखाद्या दिवशी उत्तम काम करणे आणि त्यानंतर कामाकडे दुर्लक्ष करणे, यामुळे दीर्घकालीन विश्वास निर्माण होत नाही. कामाच्या ठिकाणी दररोज आपले सर्वोत्तम देण्याचा प्रयत्न करणे आवश्यक आहे.
कामातील निष्काळजीपणा, आळस, काम पुढे ढकलण्याची सवय किंवा जबाबदाऱ्यांकडे दुर्लक्ष करण्याची वृत्ती याचा परिणाम केवळ कंपनीच्या कामकाजावर होत नाही, तर तुमच्या स्वतःच्या करिअरवरही होतो. अशा सवयींमुळे व्यवस्थापनाचा तुमच्यावरील विश्वास कमी होऊ शकतो आणि संस्थेतील तुमचे महत्त्वही हळूहळू घटू शकते.
स्वतःच्या कामाचेही करा प्रामाणिक मूल्यमापन!
अनेक कर्मचाऱ्यांची तक्रार असते की, आपण चांगले काम करत असूनही व्यवस्थापन आपल्याला अपेक्षित महत्त्व देत नाही. आपल्या मेहनतीची दखल घेतली जात नाही किंवा पदोन्नतीच्या संधी मिळत नाहीत. मात्र, प्रत्येक वेळी यासाठी व्यवस्थापनालाच जबाबदार धरून चालणार नाही. काही वेळा आपण स्वतःच्या कामाचे योग्य मूल्यमापन केलेले नसते, हीदेखील वस्तुस्थिती असू शकते.
त्यामुळे वर्षातून किमान एक-दोन वेळा आपल्या कामगिरीचे तटस्थपणे आणि प्रामाणिकपणे आत्मपरीक्षण करणे आवश्यक आहे. आपण वर्षभरात कोणती कामे यशस्वीपणे पूर्ण केली? संस्थेला आपल्या कामाचा नेमका काय फायदा झाला? कोणत्या नव्या जबाबदाऱ्या स्वीकारल्या? आपल्या कामात कोणत्या सुधारणा झाल्या? आणि अजून कोणत्या बाबतीत आपण मागे आहोत? अशा प्रश्नांची उत्तरे स्वतःलाच विचारली पाहिजेत.
स्वतःचे मूल्यमापन करताना केवळ आपल्या यशाचीच नोंद करू नका, तर कमतरताही प्रामाणिकपणे स्वीकारा. त्या दूर करण्यासाठी प्रयत्नांची दिशा ठरवा. नवीन कौशल्ये आत्मसात करा, कामाच्या पद्धतीत आवश्यक बदल करा आणि आपल्या कार्यक्षमतेत सातत्याने सुधारणा घडवून आणा.
असे केल्याने स्वतःबद्दल अवास्तव अपेक्षा किंवा गैरसमज निर्माण होणार नाहीत. उलट, स्वतःच्या क्षमतांची आणि मर्यादांची योग्य जाणीव होईल. त्यातून अधिक परिपक्वतेने, आत्मविश्वासाने आणि नियोजनबद्ध पद्धतीने करिअरमध्ये पुढे जाणे शक्य होईल.
लक्षात ठेवा, कंपनीसाठी केवळ काम करणारा कर्मचारी आणि कंपनीच्या प्रगतीत मोलाची भर घालणारा कर्मचारी यांच्यात फरक असतो. हा फरक निर्माण होतो तो तुमच्या कौशल्यातून, कामातील सातत्यातून, जबाबदारीच्या जाणिवेतून आणि प्रामाणिक योगदानातून. त्यामुळे स्वतःला सिद्ध करण्यासाठी केवळ संधीची वाट पाहू नका; आपल्या कामातून ती संधी निर्माण करा. कारण तुमचे खरे महत्त्व तुमच्या पदावरून नव्हे, तर तुम्ही संस्थेला दिलेल्या योगदानावरून ठरत असते.