आईकडून 56 हजार रुपये घेऊन सुरू केला व्यवसाय

पिझ्झा हटचे सहसंस्थापक डॅन कार्नी यांची प्रेरणादायी यशोगाथा! आईकडून ५६ हजार रुपये उधार घेऊन सुरू केलेल्या छोट्या रेस्टॉरंटचा ९० देशांत विस्तार झाला. आजच्या तरुणांनी त्यांच्या जीवनातून कोणते धडे घ्यावेत, जाणून घ्या.

एखादे मोठे स्वप्न पाहण्यासाठी खिशात लाखो रुपये असण्याची गरज नसते. गरज असते ती वेगळी संधी ओळखण्याची, धाडसाने निर्णय घेण्याची आणि अडचणींवर मात करत सातत्याने प्रयत्न करण्याची. अमेरिकेतील पिझ्झा हटचे सहसंस्थापक डॅन कार्नी यांचा जीवनप्रवास याच गोष्टींची प्रचिती देतो. आईकडून अवघे ५६ हजार रुपये उधार घेऊन सुरू केलेल्या छोट्याशा रेस्टॉरंटचे पुढे जगभर विस्तारलेल्या कोट्यवधींच्या व्यवसायात रूपांतर झाले. ही केवळ एका उद्योगपतीच्या यशाची कहाणी नाही, तर स्वप्न पाहणाऱ्या आणि स्वतःच्या पायावर उभे राहू इच्छिणाऱ्या प्रत्येक तरुणासाठी दिशादर्शक ठरणारा प्रवास आहे.

१९५८ मध्ये अमेरिकेत पिझ्झा हा फारसा परिचित खाद्यपदार्थ नव्हता. अशा वेळी एका मासिकातील छोट्याशा लेखातून डॅन कार्नी यांना व्यवसायाची नवी संधी दिसली. त्यांनी आपला भाऊ फ्रँक याच्यासोबत पिझ्झाचा व्यवसाय सुरू करण्याचा निर्णय घेतला. मात्र, कल्पना मोठी असली तरी आर्थिक परिस्थिती मर्यादित होती. व्यवसायासाठी आवश्यक भांडवल नव्हते. त्यांनी हार मानली नाही. आईकडून सुमारे ५६ हजार रुपये उधार घेतले आणि १५ जून १९५८ रोजी कॅन्सस राज्यातील विचिटा शहरात पहिले पिझ्झा हट रेस्टॉरंट सुरू केले.

आजच्या तरुणांनी या घटनेकडे विशेष लक्ष द्यायला हवे. कारण अनेकदा आपल्याकडे कल्पना असतात, काहीतरी वेगळे करण्याची इच्छा असते; पण पुरेसे पैसे नाहीत, साधने नाहीत, योग्य संधी मिळत नाही, अशी कारणे पुढे करून आपण सुरुवातच करत नाही. डॅन कार्नी यांच्या प्रवासातून एक गोष्ट स्पष्ट होते की, मोठ्या यशाची सुरुवात अनेकदा छोट्या प्रयत्नातूनच होते. सुरुवातीला आपल्याकडे किती आहे, यापेक्षा उपलब्ध साधनांचा वापर आपण कसा करतो, हे अधिक महत्त्वाचे असते.

पिझ्झा हट सुरू झाल्यानंतर अवघ्या एका वर्षात कार्नी बंधूंनी पहिली फ्रँचायझी सुरू केली. १९७० पर्यंत हा ब्रँड आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेत पोहोचला. पुढे १९७७ मध्ये पेप्सिकोने हा व्यवसाय २,५२० कोटी रुपयांना विकत घेतला. आज पिझ्झा हटचा विस्तार जगातील सुमारे ९० देशांमध्ये झाला आहे. एका छोट्या रेस्टॉरंटपासून सुरू झालेला हा प्रवास जागतिक व्यवसायविश्वातील महत्त्वपूर्ण उदाहरण बनला आहे.

आईकडून 56 हजार रुपये घेऊन सुरू केला व्यवसाय

या यशामागे केवळ एक कल्पना नव्हती, तर त्यामागे कठोर परिश्रम, ग्राहकांची गरज ओळखण्याची क्षमता आणि व्यवसाय वाढवण्याची दूरदृष्टी होती. डॅन कार्नी यांच्या आयुष्यातील आणखी एक महत्त्वाचा पैलू म्हणजे संघर्षातून शिकण्याची वृत्ती. वयाच्या अवघ्या १७व्या वर्षी वडिलांचे निधन झाल्यानंतर त्यांनी शिक्षणासोबत वडिलांच्या किराणा दुकानाची जबाबदारी सांभाळली. ग्राहकांच्या ऑर्डर घेणे, त्यांच्याशी संवाद साधणे आणि दुकानाचे व्यवस्थापन करणे या कामांतून त्यांनी व्यावसायिक कौशल्ये आत्मसात केली. प्रत्यक्ष अनुभवातून मिळालेले हे शिक्षण पुढे त्यांच्या उद्योजकीय प्रवासात उपयोगी पडले.

डॅन कार्नी यांचे आणखी एक वैशिष्ट्य म्हणजे शिकण्याची अखंड इच्छा. पदवीचे शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर तब्बल ५१ वर्षांनी, २००४ मध्ये वयाच्या ७३व्या वर्षी त्यांनी एमबीएची पदवी मिळवली. याचा अर्थ शिक्षण हे केवळ नोकरी मिळवण्याचे साधन नसून स्वतःला अधिक सक्षम बनवण्याची आयुष्यभर चालणारी प्रक्रिया आहे. आजच्या तरुणांनी पदवी मिळाली म्हणजे शिक्षण संपले, असा विचार न करता नवनवीन कौशल्ये आत्मसात करण्यावर भर द्यायला हवा.

हेदेखील वाचा : कंपनीत स्वतःचे महत्त्व कसे वाढवाल? मेहनत, कौशल्य आणि सातत्यातून घडवा यशस्वी करिअर

यश मिळवल्यानंतरही डॅन यांनी माणुसकीची नाळ तुटू दिली नाही. कर्मचाऱ्यांबद्दल त्यांना विशेष आपुलकी होती. ‘आमच्या सर्वांच्या रक्तात एकच पिझ्झा सॉस वाहतो,’ असे ते कर्मचाऱ्यांना म्हणत. यातून संघभावना, एकजूट आणि प्रत्येक सहकाऱ्याला सोबत घेऊन पुढे जाण्याची त्यांची वृत्ती दिसून येते. त्यांनी सुमारे ५० वर्षे सेरेब्रल पाल्सी रिसर्च फाउंडेशन ऑफ कॅन्ससच्या संचालक मंडळाचे अध्यक्ष म्हणून काम केले. समाजाला काहीतरी परत देण्याची जबाबदारी त्यांनी जपली.

आजच्या युवकांसमोर रोजगार, आर्थिक स्थैर्य आणि करिअरविषयक अनेक आव्हाने आहेत. अशा परिस्थितीत डॅन कार्नी यांची कहाणी काही महत्त्वाचे धडे देते. पहिला म्हणजे, संधीची वाट पाहण्यापेक्षा संधी शोधायला शिका. दुसरा म्हणजे, अपयशाच्या भीतीने सुरुवात टाळू नका. तिसरा म्हणजे, छोट्या व्यवसायाकडे कमीपणाने पाहू नका. चौथा म्हणजे, अनुभवातून शिका आणि स्वतःला सतत अद्ययावत ठेवा. पाचवा म्हणजे, यशाच्या प्रवासात सहकारी, कुटुंब आणि समाज यांचे योगदान विसरू नका.

डॅन कार्नी यांनी ९५ वर्षांचे आयुष्य जगून या जगाचा निरोप घेतला; मात्र त्यांनी उभारलेला व्यवसाय आणि त्यांच्या जीवनातील मूल्ये अनेक पिढ्यांना प्रेरणा देत राहतील. त्यांच्या आयुष्याचा संदेश साधा आहे : स्वप्न मोठे असावे, सुरुवात छोटी असली तरी चालते; पण त्या स्वप्नासाठी मेहनत करण्याची तयारी मोठी असली पाहिजे.

कारण यशस्वी होण्यासाठी प्रत्येक वेळी मोठ्या भांडवलाची गरज नसते; कधी कधी एका कल्पनेची, कुटुंबाच्या विश्वासाची आणि स्वतःवर असलेल्या दृढ श्रद्धेचीच गरज असते. तुमच्याकडे आज ५६ हजार रुपये नसतील, तरी एखादी चांगली कल्पना, शिकण्याची तयारी आणि कृती करण्याचे धाडस नक्कीच असू शकते. तुमच्या उद्याच्या मोठ्या यशाची सुरुवात आजच्या छोट्याशा पावलातून होऊ शकते!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *