पोर्तुगालचा महान फुटबॉलपटू ख्रिस्तियानो रोनाल्डो याने २३ वर्षांच्या आंतरराष्ट्रीय कारकिर्दीनंतर निवृत्ती जाहीर केली. २३४ सामने, १४६ गोल, युरो अजिंक्यपद आणि विक्रमवीराच्या अविस्मरणीय प्रवासाचा आढावा.
मैदानावरची जिद्द, विक्रमांची उंची आणि देशासाठी खेळण्याचा अभिमान यांचा अनोखा संगम असलेला ख्रिस्तियानो रोनाल्डो आता आंतरराष्ट्रीय फुटबॉलला अलविदा करत आहे. त्याच्या निवृत्तीने केवळ पोर्तुगालच्या फुटबॉलमधील एका पर्वाचा अंत झाला नाही, तर जगभरातील फुटबॉल चाहत्यांच्या एका भावनिक प्रवासालाही पूर्णविराम मिळाला आहे.
क्रीडा विश्वात काही खेळाडू केवळ आपल्या कामगिरीने ओळखले जात नाहीत, तर ते एका संपूर्ण पिढीच्या स्मृतींचा भाग बनतात. ख्रिस्तियानो रोनाल्डो हे त्यापैकीच एक नाव! तब्बल २३ वर्षे पोर्तुगालच्या राष्ट्रीय संघाचे प्रतिनिधित्व केल्यानंतर त्याने आंतरराष्ट्रीय फुटबॉलमधून निवृत्ती जाहीर केली. त्याच्या या निर्णयाने फुटबॉलविश्वात एक भावनिक पोकळी निर्माण झाली आहे. मैदानावर वेग, कौशल्य, ताकद, जिद्द आणि गोल करण्याची अद्भुत क्षमता यांचा मिलाफ असलेला हा खेळाडू आता राष्ट्रीय संघाची सात क्रमांकाची जर्सी नव्या पिढीकडे सोपवणार आहे.
रोनाल्डोची कारकीर्द म्हणजे केवळ विक्रमांची यादी नाही, तर प्रतिकूल परिस्थितीवर मात करून स्वतःला सिद्ध करण्याची प्रेरणादायी कहाणी आहे. एका सामान्य कुटुंबातून आलेल्या या खेळाडूने आपल्या मेहनतीच्या जोरावर जागतिक फुटबॉलमध्ये सर्वोच्च स्थान मिळवले. त्याने पोर्तुगालकडून २३४ आंतरराष्ट्रीय सामने खेळले आणि १४६ गोल करण्याचा विक्रम नोंदवला. हे आकडे त्याच्या असामान्य क्षमतेची साक्ष देतात. मात्र, त्याच्या यशाचे खरे मोल केवळ आकड्यांमध्ये मोजता येणार नाही. त्याने आपल्या देशातील फुटबॉलप्रेमींना दिलेला अभिमान आणि आनंद अधिक महत्त्वाचा आहे.
२०१६ मधील युरो अजिंक्यपद हा रोनाल्डोच्या आंतरराष्ट्रीय कारकिर्दीतील सर्वांत संस्मरणीय क्षण ठरला. पोर्तुगालला पहिल्यांदाच युरोपियन अजिंक्यपद मिळवून देण्यात त्याचे नेतृत्व महत्त्वाचे ठरले. त्यानंतर २०१९ आणि २०२५ मधील नेशन्स लीगचे विजेतेपदही पोर्तुगालच्या यशस्वी वाटचालीतील महत्त्वाचे टप्पे ठरले. विशेष म्हणजे, वैयक्तिक विक्रमांच्या शिखरावर पोहोचूनही देशासाठी काहीतरी जिंकण्याची त्याची भूक कायम होती. राष्ट्रीय संघासाठी खेळताना त्याने प्रत्येक वेळी विजयासाठी झटण्याची वृत्ती दाखवली.
मात्र, प्रत्येक महान खेळाडूच्या कारकिर्दीत काही अपूर्ण स्वप्नेही असतात. रोनाल्डोसाठी विश्वचषक विजेतेपद हे असेच एक अपूर्ण स्वप्न राहिले. सहा विश्वचषक स्पर्धांमध्ये पोर्तुगालचे प्रतिनिधित्व करूनही त्याला विश्वविजेतेपदाचा आनंद अनुभवता आला नाही. २००६ मध्ये पोर्तुगालने उपांत्य फेरीपर्यंत मजल मारली होती. त्यानंतरही संघाकडून मोठ्या अपेक्षा होत्या; परंतु विश्वविजयाचे स्वप्न प्रत्यक्षात उतरले नाही. यावरून एक गोष्ट स्पष्ट होते की, महान खेळाडू असला तरी प्रत्येक यश त्याच्या वाट्याला येतेच असे नाही. काही पराभव आणि अपूर्ण स्वप्नेही त्याच्या प्रवासाचा भाग बनतात.
हेदेखील वाचा : मानसशास्त्रीय चित्रपटांचा बदलता चेहरा; अंधश्रद्धेकडून वास्तवाकडे प्रवास
रोनाल्डोच्या निवृत्तीच्या पार्श्वभूमीवर प्रशिक्षकाशी झालेल्या मतभेदांची चर्चाही होत आहे. खेळाडू आणि प्रशिक्षक यांच्यात मतभेद होणे हे क्रीडा क्षेत्रात नवीन नाही. मात्र, संघातील शिस्त, परस्पर विश्वास आणि संवाद यांना विशेष महत्त्व असते. रोनाल्डोसारख्या अनुभवी खेळाडूच्या बाबतीतही हेच लागू होते. निवृत्तीमागे प्रशिक्षकाशी झालेला वाद हेच कारण असल्याचे त्याने स्पष्ट केलेले नाही. त्यामुळे या चर्चांपेक्षा त्याच्या दोन दशकांहून अधिक काळातील योगदानाचे मूल्यमापन करणे अधिक महत्त्वाचे ठरते.
आंतरराष्ट्रीय फुटबॉलमधून निवृत्ती घेतली असली, तरी रोनाल्डोची फुटबॉल कारकीर्द अद्याप संपलेली नाही. अल नासर क्लबकडून खेळताना त्याचा हजार गोलचा टप्पा गाठण्याचा प्रयत्न सुरू आहे. ९८९ गोलचा आकडा गाठलेल्या या खेळाडूसमोर आता आणखी एक ऐतिहासिक विक्रम उभा आहे. वयाच्या ४१व्या वर्षीही मैदानावर टिकून राहण्याची त्याची क्षमता, शारीरिक तंदुरुस्तीबाबतची शिस्त आणि खेळाविषयीची बांधिलकी नव्या पिढीतील खेळाडूंसाठी अभ्यासाचा विषय आहे.
रोनाल्डो आणि लिओनेल मेसी या दोन खेळाडूंनी गेल्या दोन दशकांहून अधिक काळ जागतिक फुटबॉलवर अधिराज्य गाजवले. त्यांच्या चाहत्यांमध्ये कोण श्रेष्ठ, यावर अनेक वर्षे चर्चा रंगल्या. मात्र, या चर्चेपलीकडे जाऊन पाहिले तर या दोघांनी फुटबॉलला एका वेगळ्या उंचीवर नेऊन ठेवले. विक्रम, पुरस्कार, गोल आणि विजेतेपदांच्या स्पर्धेत त्यांनी एकमेकांना आव्हान दिले. या स्पर्धेमुळेच फुटबॉल चाहत्यांना दीर्घकाळ दर्जेदार खेळाचा आनंद घेता आला. आता आंतरराष्ट्रीय स्तरावर रोनाल्डोची अनुपस्थिती या स्पर्धेतील एका महत्त्वाच्या अध्यायाची समाप्ती दर्शवते.
खेळाडू निवृत्त होतात; मात्र त्यांची कामगिरी, संघर्ष आणि प्रेरणा कधीच निवृत्त होत नाही. रोनाल्डोच्या बाबतीतही हेच म्हणता येईल. त्याने पोर्तुगालच्या जर्सीत केलेले गोल, निर्णायक सामन्यांतील कामगिरी, विजयासाठी दाखवलेली जिद्द आणि पराभवानंतर पुन्हा उभे राहण्याची वृत्ती फुटबॉलच्या इतिहासात कायम स्मरणात राहील. त्याची सात क्रमांकाची जर्सी आता दुसऱ्या खेळाडूच्या अंगावर दिसेल; पण त्या जर्सीशी जोडलेल्या आठवणी पुसल्या जाणार नाहीत.
रोनाल्डोचा निरोप हा केवळ एका खेळाडूचा निरोप नाही, तर मेहनत, महत्त्वाकांक्षा आणि आत्मविश्वासाच्या जोरावर इतिहास घडवता येतो, याची आठवण करून देणारा क्षण आहे. विश्वचषकाचे स्वप्न अपूर्ण राहिले, तरी त्याने आपल्या देशाला दिलेली विजेतेपदे आणि जगभरातील चाहत्यांच्या मनात निर्माण केलेले स्थान कमी होणार नाही. मैदानावरील त्याचा प्रवास कदाचित नव्या वळणावर गेला असेल; पण फुटबॉलच्या इतिहासातील रोनाल्डोचे स्थान कायम अढळ राहील. म्हणूनच त्याला अलविदा म्हणताना एकच भावना मनात येते—रोनाल्डो, तू खेळातून बाजूला झाला असशील; पण फुटबॉलच्या चाहत्यांच्या मनातून कधीच निवृत्त होणार नाहीस!