Category: संपादकीय

Editor

भारतामध्ये डाळ आयातीची वाढती समस्या : शेतकरी, धोरणे आणि उपाययोजना

भारत हा कृषिप्रधान देश. अन्नधान्य उत्पादनात आपला देश जगात अग्रस्थानावर आहे, तरीसुद्धा आपण रोजच्या ताटात घेत असलेली डाळ ही पूर्णतः स्वदेशी असेलच याची हमी देता येत नाही, हे वास्तव आज…

भारताला हवी आहे साक्षरतेची नवी पहाट : कायदेशीर, आर्थिक आणि डिजिटल साक्षरतेचं महत्त्व

आजच्या जलदगतीने बदलणाऱ्या काळात ‘साक्षरता’ हा शब्द केवळ वाचन-लेखनाच्या चौकटीत बंदिस्त ठेवणं धोकादायक ठरू शकतं. साक्षरता म्हणजे नाव लिहिता येणं, पत्र वाचता येणं इतपतच मर्यादित राहिली, तर समाज मागे राहील.…

शिक्षक विरुद्ध एआय – शिक्षणाची खरी दिशा कोण ठरवणार? Teachers vs AI – Who will determine the true direction of education?

नव्या तंत्रज्ञानाचा उदय होताच पारंपरिकतेसमोर नवनवी आव्हाने उभी राहतात. प्रिंटिंग प्रेस आली, तेव्हा “पुस्तके असतील तर शिक्षकाची काय गरज?” असा प्रश्न अनेकांनी उपस्थित केला. रेडिओचा शोध लागला तेव्हा “ज्ञान घरबसल्या…

शिक्षक : समाजाच्या भविष्याचा पाया; भारतीय परंपरेत देवापेक्षाही मोठा, आज समाजात दुर्लक्षित

भारतीय संस्कृतीत शिक्षकाला प्राचीन काळापासून सर्वोच्च मानाचे स्थान देण्यात आले आहे. ‘गुरुर्ब्रह्मा गुरुर्विष्णुः गुरुर्देवो महेश्वरः’ या मंत्रात गुरुंना देवतांच्या बरोबरीचे स्थान दिले गेले आहे. शिक्षणाच्या पवित्र परंपरेत गुरु-शिष्य हे नातं…

प्लास्टिक, हवामानबदल आणि समुद्रसंपत्ती : मानवजातीसमोरील महासंकट/ Plastic, Climate Change and Ocean Resources: A Major Crisis Facing Humanity

महासागर हे पृथ्वीवरील जीवनाचे प्राणवायू आहेत. ते केवळ जलचरांचे आश्रयस्थान नाहीत, तर हवामान नियंत्रक, अन्नसाखळीचे पोषणकर्ते आणि अब्जावधी लोकांचे उपजीविकेचे आधार आहेत. तरीदेखील आज या निळ्या संपत्तीसमोर एक अभूतपूर्व संकट…

Nature’s warning/ निसर्गाचा इशारा : विकास आणि पर्यावरणातील संतुलनाची हाक

मानवी सभ्यता जितकी प्रगत झाली, तितका तिचा निसर्गाशी असलेला संबंधही गुंतागुंतीचा झाला आहे. आधुनिक विज्ञान, उद्योग, तंत्रज्ञान यामुळे माणसाच्या जीवनमानात निश्चितच सुधारणा झाली आहे; पण या प्रगतीसोबत निसर्गावर (Nature) होणारे…

शिक्षण खर्च आणि भारताचा विकासप्रवास : आकडेवारी सांगतेय चिंताजनक सत्य/ The disturbing truth; शिक्षणावर होतोय जीडीपीपैकी फक्त 3% खर्च

✍️ 📚 भारत सध्या जगातील वेगाने वाढणाऱ्या अर्थव्यवस्थांपैकी एक मानला जातो. केंद्र सरकार वारंवार असा दावा करते की पुढील काही वर्षांत भारत जगातील तिसऱ्या क्रमांकाची सर्वात मोठी आर्थिक शक्ती बनेल.…

हिमालय – विकासाच्या नावाखाली धोक्यात आलेले अस्तित्व; Need for balanced development

भारतीय तत्त्वज्ञानानुसार, मानव सभ्यतेचा उगम हिमालय आणि त्याच्या नदीखोऱ्यांतून झाला असे मानले जाते. या महान पर्वतराजीने केवळ मानवी संस्कृतीला आकार दिला नाही, तर हजारो वर्षांपासून जीवनाचे, ज्ञानाचे आणि निसर्गाशी सुसंगत…

स्वातंत्र्याची खरी किंमत / The true value of freedom– नव्या पिढीला सांगण्याची वेळ; स्वातंत्र्य — एक वारसा, एक जबाबदारी आणि एक जाणीव

स्वातंत्र्याचा अर्थ केवळ गुलामगिरीतून मुक्त होणे एवढाच नसतो. तो केवळ बेड्या तुटण्याचा क्षण नाही, तर आत्मसन्मान, हक्क आणि स्वाभिमानाची ती गोड जाणीव आहे, जी कोणत्याही समाजाच्या पूर्ण विकासासाठी आवश्यक असते.…

Water is life/ पाणी म्हणजेच जीवन : जलसंवर्धनाची गरज आणि दिशा; जलशुद्धीकरण यंत्र (RO) वापरल्यास 1 लिटर शुद्ध पाणी मिळवण्यासाठी सुमारे 3 लिटर पाणी वाया जातं

पाणी (Water) आहे म्हणून उद्याचा विचार आहे, आणि उद्याचा विचार आहे म्हणूनच जीवन आहे” हे वाक्य केवळ घोषवाक्य नाही, तर ते मानवी जीवनाच्या अस्तित्वाची खरी जाणीव करून देणारा मंत्र आहे.…