महाराष्ट्र शासनाने ‘मुख्यमंत्री माझी शाळा सुंदर शाळा’ अभियानाच्या तिसऱ्या टप्प्यास मान्यता दिली असून हे अभियान ३ नोव्हेंबर ते ३१ डिसेंबर २०२५ दरम्यान राबवले जाणार आहे. राज्यभरातील शाळांना स्वच्छता, शैक्षणिक गुणवत्ता आणि प्रशासन सुधारण्यासाठी प्रोत्साहन देत एकूण ७२ कोटी २२ लाख रुपयांची पारितोषिके देण्यात येणार आहेत.
(आयर्विन टाइम्स प्रतिनिधी)
मुंबई : महाराष्ट्रातील सर्व माध्यमांच्या व सर्व व्यवस्थापनांच्या शाळांसाठी राज्य शासनाने ‘मुख्यमंत्री माझी शाळा, सुंदर शाळा’ या अभिनव उपक्रमाच्या तिसऱ्या टप्प्यास मान्यता दिली आहे. हे अभियान ३ नोव्हेंबर ते ३१ डिसेंबर २०२५ या कालावधीत राबविण्यात येणार असून, यामध्ये राज्यभरातील हजारो शाळांचा उत्साही सहभाग अपेक्षित आहे.
शालेय शिक्षण विभागाच्या या निर्णयानुसार, २०२५-२६ या शैक्षणिक वर्षात हे अभियान नव्या कल्पना, नव्या उपक्रमांसह राबविण्यात येणार असून, विजेत्या शाळांना एकूण ७२ कोटी २२ लाख रुपयांची पारितोषिके दिली जाणार आहेत. या अभियानाचा उद्देश शाळांची शैक्षणिक गुणवत्ता, स्वच्छता, आरोग्य, पर्यावरण, क्रीडा, आणि एकूणच विद्यार्थी विकास या सर्व घटकांमध्ये स्पर्धात्मक सुधारणा घडवून आणणे हा आहे.
🔶 अभियानाची उद्दिष्टे
या उपक्रमाद्वारे शाळांमध्ये केवळ पायाभूत सुविधा नव्हे, तर शैक्षणिक गुणवत्ता, विद्यार्थ्यांच्या व्यक्तिमत्व विकासासाठी आरोग्य, स्वच्छता आणि क्रीडा या घटकांची जाणीव निर्माण करणे हे महत्त्वाचे उद्दिष्ट आहे. तसेच शासनाच्या धोरणांशी सुसंगत अशा शालेय प्रशासनास बळकटी देऊन शिक्षणातील संपादणूक वाढविण्यावर भर दिला जाणार आहे.
🔶 अभियानाचा कालावधी
* २४ ऑक्टोबर ते २ नोव्हेंबर २०२५: पूर्वतयारी कालावधी
* ३ नोव्हेंबर २०२५: अभियानाची अधिकृत सुरुवात
* ३१ डिसेंबर २०२५: अभियानाची सांगता
* १ जानेवारी ते ७ फेब्रुवारी २०२६: मूल्यांकन प्रक्रिया
* फेब्रुवारी २०२६: राज्यस्तरीय पारितोषिक वितरण समारंभ
🔶 अभियानाचे स्वरूप
अभियानात सहभागी शाळांचे मूल्यांकन २०० गुणांच्या निकषावर होईल —
* पायाभूत सुविधा : ३८ गुण
* शासन ध्येयधोरण अंमलबजावणी : १०१ गुण
* शैक्षणिक संपादणूक : ६१ गुण
या तीनही क्षेत्रांमध्ये उत्कृष्ट कामगिरी करणाऱ्या शाळांना विविध स्तरांवर गौरवण्यात येईल.
🔶 मूल्यांकन समिती
शाळांच्या कामगिरीचे मूल्यांकन विविध स्तरांवरील समित्यांद्वारे केले जाईल.
* मुंबई महानगरपालिका क्षेत्र: कोकण विभागीय शिक्षण उपसंचालक अध्यक्ष
* वर्ग ‘अ’ व ‘ब’ महानगरपालिका क्षेत्र: संबंधित विभागीय शिक्षण उपसंचालक अध्यक्ष
* उर्वरित महाराष्ट्र:
* प्राथमिक स्तर — समूह साधन केंद्र समन्वयक अध्यक्ष
* तालुका स्तर — गटविकास अधिकारी अध्यक्ष
* जिल्हा स्तर — जिल्हा परिषदेचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी अध्यक्ष
* विभाग स्तर — विभागीय शिक्षण उपसंचालक अध्यक्ष
* राज्य स्तर — शालेय शिक्षण आयुक्त अध्यक्ष
हेदेखील वाचा: दिव्यांग उमेदवारांसाठी ‘वैश्विक ओळखपत्र’ आता अनिवार्य — शासनाचा नवा निर्णय
🔶 पारितोषिकांची रचना
या अभियानात प्रत्येक स्तरावर स्वतंत्रपणे शासकीय/स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या शाळा व इतर सर्व व्यवस्थापनांच्या शाळांसाठी बक्षिसे दिली जाणार आहेत.
🏫 तालुका स्तर
प्रथम — ₹३ लाख | द्वितीय — ₹२ लाख | तृतीय — ₹१ लाख
🏫 जिल्हा स्तर
प्रथम — ₹११ लाख | द्वितीय — ₹५ लाख | तृतीय — ₹३ लाख
🏫 विभाग स्तर
प्रथम — ₹२१ लाख | द्वितीय — ₹१५ लाख | तृतीय — ₹११ लाख
🏫 राज्य स्तर
प्रथम — ₹५१ लाख | द्वितीय — ₹३१ लाख | तृतीय — ₹२१ लाख
एकूण ७२ कोटी २२ लाख रुपयांचे पारितोषिक वितरण या मोहिमेद्वारे करण्यात येईल.
🔶 विशेष अटी
मागील टप्प्यात ज्या शाळांना उच्च क्रमांक मिळाला होता, त्या शाळांना यंदाच्या अभियानात फक्त वरच्या स्तरावर क्रमांक सुधारल्यास पारितोषिकासाठी पात्रता मिळेल. तसेच, कोणत्याही स्तरावर जिंकलेल्या रकमेचा उपयोग करण्याचा अधिकार संबंधित शाळेच्या शाळा व्यवस्थापन समितीकडे असेल.
🔶 अभियानाचा हेतू – “शाळा सुंदर, विद्यार्थी समृद्ध”
‘मुख्यमंत्री माझी शाळा, सुंदर शाळा’ हे अभियान केवळ स्पर्धा नसून, प्रत्येक शाळेने आपल्या परिसरात शिक्षण, संस्कार, आणि स्वच्छतेचे आदर्श निर्माण करावेत यासाठीची प्रेरणादायी चळवळ आहे. या अभियानातून विद्यार्थ्यांमध्ये शाळेप्रती अभिमानाची भावना निर्माण होऊन, “माझी शाळा, माझा अभिमान” हा संदेश राज्यभर पोहोचेल अशी अपेक्षा आहे.